محمد ابراهيم آيتى
649
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
تلاوت بر مشركان عرب به « أبو بكر » داده بود ، و سپس بر حسب نزول وحى على را فرستاد تا آنها را از « أبو بكر » گرفت ، يا اين كه نزول آيات پس از حركت « أبو بكر » بوده است نيز اختلاف دارند . 4 - در اين كه آيا پس گرفتن آيات از « أبو بكر » پيش از حركت وى بوده است ، يا بعد از حركت ، نيز اختلاف است . 5 - در اين كه آيا « أبو بكر » همچنان رياست كاروان حجّ را بر عهده داشت و حجّ را به پايان برد ، يا علىّ - عليه السلام - براى رياست كاروان حجّ نيز مأموريّت يافت ، و « أبو بكر » از بين راه به مدينه بازگشت نيز اختلاف است . شيخ طوسى - عليه الرحمه - در تفسير تبيان مىگويد : اصحاب ما روايت كردهاند كه : رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - رياست كاروان حجّ را نيز به « علىّ » واگذار كرد ، و چون « علىّ » آيات سورهء براءت را از ابو بكر پس گرفت . أبو بكر به مدينه بازگشت و به رسول خدا گفت : مگر چيزى از قرآن دربارهء من نازل شده است ؟ رسول خدا گفت : « نه ، ليكن رساندن اين پيام تنها كار خودم است يا مردى كه از من باشد » [ 1 ] . علّامه أمين الإسلام طبرسى نيز در تفسير مجمع البيان مىگويد : مفسّران و ناقلان اخبار إجماع كردهاند كه چون براءت نزول يافت ، رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - آن را به « أبو بكر » داد و سپس آن را از وى پس گرفت و به « علىّ بن أبى طالب » - عليه السلام - سپرد . سپس در تفصيل مطلب اختلاف كردهاند - تا آنجا كه مىگويد - : و اصحاب ما روايت كردهاند كه : رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - رياست موسم حجّ را نيز به على واگذاشت ، و چون براءت را از أبو بكر پس گرفت ، « أبو بكر » به مدينه بازگشت . آنگاه از حاكم « أبو القاسم حسكانى » به اسنادش از « سماك بن حرب » از « أنس بن مالك » روايت مىكند كه : رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - براءت را با « أبو بكر » به سوى أهل مكّه فرستاد ، امّا چون « أبو بكر » به « ذو الحليفه » رسيد ، كس پى او
--> [ 1 ] - تفسير تبيان ، ج 5 ، ص 198 ، چاپ نجف 1379 . م .